Hàng chục bức tranh của Goya không phải do bàn tay bậc thầy vẽ


 

Các bức họa của họa sỹ bậc thầy Tây Ban Nha được bán với giá hàng triệu USD nhưng một chuyên gia Anh tuyên bố là nhiều bức trong đó do các phụ tá của ông vẽ.

Nhà lịch sử mĩ thuật Juliet Bareau-Wilson tại triển lãm về Goya tại Agen, Pháp.

Nghi ngờ đang dấy lên về hàng chục bức họa của Goya sau tuyên bố từ Juliet Wilson-Bareau, một chuyên gia về lịch sử nghệ thuật Anh. Bà cho rằng chúng không phải là tác phẩm của họa sỹ bậc thầy này mà là của một số trợ lý của ông.

Juliet Wilson-Bareau là một chuyên gia về Goya. Bà mới trả lời Observer, các bảo tàng phải kiểm tra lại các bức họa của Goya mà họ đang giữ bởi có rất nhiều bức “có vấn đề”. Bà thường thấy các nhà bán đấu giá và những người môi giới bán những tác phẩm mang tên Goya mà bà tin rằng chúng do những bàn tay khác vẽ lên.

“Đấy là một cái mỏ thực sự. Dù cố ý hay không cố ý thì những bức tranh đáng ngờ vẫn được xuất hiên như là Goya vẽ. Mọi người đều muốn một bức tranh của Goya”.

Sống vào năm 1746 đến năm 1828, Francisco de Goya được biết đến với nhiều kiệt tác, bao gồm những tác phẩm mang tính châm biếm sự tàn ác, phi nhân đạo của con người với con người trong loạt tranh Những thảm họa chiến tranh (Disasters of War).

Bức "Những con bò trong thị trấn" của Goya, 1808-1812. Nguồn: Prisma Archivo/Alamy

Wilson-Bareau, người nghiên cứu về Goya tại trường đại học Oxford, đã làm giám tuyển cho nhiều triển lãm quan trọng về Goya tại Prado, Madrid, và Học viện Nghệ thuật hoàng gia London. Bà ước tính có “hàng tá” bức của Goya sẽ phải được xem xét lại và điều đó có thể mất rất nhiều năm nghiên cứu: “Chúng ta đã nhận thức được vấn đề này trong nhiều năm và mọi người cũng bắt đầu thực hiện nghiên cứu của mình. Hầu hết mọi bảo tàng treo tranh của Goya đều có vấn đề. Vấn đề này trải trên một diện rất rộng, một vài bức rõ ràng là tranh giả nhưng nhiều bức lại do các phụ tá trong xưởng vẽ của ông vẽ.”

Một phần của vấn đề là một cuộc kiểm kê năm 1812 trong xưởng vẽ của Goya và những nơi sở hữu tranh của ông khác. “Chúng tôi tin rằng mọi thứ đều được Goya kiểm kê. Theo thòi gian, tôi đã đi đến kết luận là một vài bức trong đó có thể không do chính ông vẽ”, bà nói.

“Câu trả lời là chính Goya, giống như bất kỳ họa sĩ vĩ đại nào khác, có một xưởng vẽ năng động với nhiều trợ lý, và do đó nhiều bức vẽ có thể do những người khác vẽ nhưng chúng đều ra khỏi xưởng vẽ này với tư cách tranh của Goya,” bà cho biết thêm.

Francisco de Goya, tự họa, 1783. Nguồn: © Musée des Beaux-Arts d'Agen

Goya vốn được biết đến là có nhiều phụ tá nhưng cho đến gần đây, vai trò của họ vẫn còn rất mơ hồ. “Bây giờ thì đã rõ là thông qua các bằng chứng từ tư liệu đã có thể chứng minh, những người từng mua tranh của Goya và không phải tranh của Goya đều dưới cùng một nhãn hiệu là tranh của Goya, và họa sĩ bậc thầy đã thực sự dẫn dắt một trường phái, đúng như công nhận của đương thời.”

Bà cho biết thêm: “Bảo tàng Metropolitan, New York, đã hạ các bức tranh của họ vì không phải do Goya vẽ nhưng chưa thể xác nhận được thời gian sáng tác hay tác giả. Do biết là Goya đã có một xưởng họa, nơi có thể đem đến nhiều bức có vấn đề, Met sẽ tái thẩm tra chúng.”

Những bức được thẩm tra bao gồm cả bức khổ lớn Các maja trên ban công (Majas on a Balcony), một bức sao chép nguyên bản của Goya trong một bộ sưu tập cá nhân ở châu Âu. Bareau-Wilson nói: “Bức vẽ khác cùng chủ đề đã được đưa vào bảo tàng Louvre năm 2013 trong “những ngày nghiên cứu” Goya. Tôi tin đó là tác phẩm của Asensio Julià, người trợ lý thân cận nhất của họa sỹ và cũng là người vẽ phiên bản theo phong cách Goya tại Met.”

Julià cũng có mặt trong một triển lãm quan trọng về xưởng họa của Goya mà Bareau-Wilson đã giám tuyển cho Bảo tàng Nghệ thuật ở Agen, miền nam nước Pháp. “Goya: Thiên tài tiên phong. Bậc thầy và trường phái của ông” gồm gần 90 bức được mượn từ nhiều bảo tàng và các bộ sưu tập cá nhân trên toàn thế giới.

Các kiệt tác của Goya được treo  cạnh những bức mà Bareau-Wilson tin tưởng là do phụ tá của ông vẽ, dẫu cho chúng đều từ xưởng họa của ông: “Đó là nguyên nhân lý giải tạo sao mọi người đều tin vào sự thật là chúng là do Goya vẽ, ngay cả khi một vài người trong số chúng ta có thể phát hiện ra là chúng không phải như vậy.”

Nhiều tác phẩm vẫn còn trong tình trạng mơ hồ về tác giả, bao gồm cả bộ sưu tập năm 1970 mà bà đã nghiên cứu khi còn là một nhà sử học mĩ thuật trẻ, hợp tác với Pierre Gassier, một chuyên gia về tranh của Goya đã qua đời năm 2000: “Một số lượng lớn tôi chỉ thấy qua những bức ảnh chụp lại.”

Bà nói “nỗi lo lắng” về thách thức đánh giá các bức tranh của Goya trị giá hàng triệu bảng: “Nếu một bức là của một trợ lý thì tất nhiên giá của nó sẽ tụt thê thảm. Nghệ sỹ trong bóng thiên tài có thể minh họa hình ảnh của ông, phong cách của ông nhưng tác phẩm không truyền tải được cái bản sắc cá nhân độc đáo và sức mạnh tư tưởng của người sáng tạo”.

Bà sẽ công bố nghiên cứu của mình trong một bộ sưu tập cho một triển lãm ở Agen, sẽ mở đến ngày 10/1/2020.

Tô Vân dịch

Nguồn Tia Sáng

Tin liên quan

Đệ trình UNESCO ghi danh 'Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ'

Thủ tướng Chính phủ vừa có văn bản đồng ý gửi hồ sơ quốc gia đệ trình UNESCO xem xét đưa “Nghề làm t ...

Nhà nghiên cứu mỹ thuật Ngô Kim Khôi: Tranh Việt có sức hấp dẫn không nhỏ

Không thể phủ nhận một hấp lực rất lớn của tranh Việt Nam trên trường quốc tế, đặc biệt là các thế h ...

Họa sĩ Vũ Đình Tuấn dùng toàn bộ số tiền bán Bộ minh họa truyện ngắn trên báo Văn nghệ ủng hộ chương trình " Vượt qua đại dịch CoVID -19"

Theo chia sẻ của họa sĩ Vũ Đình Tuấn, bộ minh họa chùm truyện ngắn gồm 5 tranh của họa sĩ được đăng ...

Tổ chức cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc

Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL) phối hợp với Hội Nhạc sĩ Việt Nam sẽ tổ chức “Cuộc thi Độc tấu ...

Đấu giá 60 tác phẩm mỹ thuật tiếp sức y, bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch

Hưởng ứng lời kêu gọi của Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch bệnh Covid-19, hướng tới mục đích th ...

Nghệ thuật tạo hình Huế

Tôn giáo và tín ngưỡng là nơi lưu giữ nhiều giá trị và loại hình nghệ thuật, qua đó phản ánh nét tin ...

Lùi khai mạc triển lãm tác phẩm của các họa sĩ hàng đầu trên thị trường mỹ thuật

Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Bộ VHTTDL vừa có văn bản số 111/MTNATL-MT gửi các họa sĩ được ...

Những lời ca góp phần đẩy lùi dịch Covid-19

Cùng với “Ghen Cô Vy”, những ca khúc như “Việt Nam ơi! Đánh bay Covid!”, “Bao la những trái tim hồng ...

Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số 13.

​Báo Văn nghệ số 13 ra ngày 28-3-2020 có các nội dung sau: ...

"Số đỏ" lên màn ảnh rộng

Đạo diễn Phan Gia Nhật Linh vừa công bố việc chuyển thể tiểu thuyết Số đỏ lừng danh của nhà văn Vũ T ...

Hạn chế số lượng đại biểu dự Lễ dâng hương giỗ Tổ Hùng Vương

Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện vừa ký công văn gửi UBND tỉnh Phú Thọ về việc tổ chức Lễ dâng ...

Đưa phim lên các nền tảng trực tuyến

Trong giai đoạn ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, một ...