Châu Âu - 'xứ sở' của Giải Nobel Văn học?


Nhà văn Olga Tokarczuk (Ba Lan) và nhà văn Peter Handke (Áo) tiếp tục là chủ nhân của giải thưởng Nobel Văn học 2018 và 2019. Lần đầu tiên trong lịch sử, Giải Nobel Văn học đã được trao cho hai tác giả do năm trước chưa tìm ra chủ nhân.

Nhà văn Olga Tokarczuk (Ba Lan) và nhà văn Peter Handke (Áo). (Nguồn: BBC)

Chiến thắng liên tiếp của các tác giả người châu Âu đã khẳng định châu lục này cũng là xử sở sinh ra các tài năng của Giải thưởng Nobel Văn học.

Trong buổi lễ công bố vừa qua, Thư ký thường trực Viện hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển Mats Malm nói rằng Olga Tokarczuk được xưng danh vì “trí tưởng tượng và cùng với niềm đam mê kiến thức rộng lớn, đã thể hiện những hành trình vượt qua các ranh giới như một dạng thức của sự sống”, còn Peter Handke “vì một tác phẩm có ảnh hưởng cùng sự khéo léo về ngôn từ đã khám phá được ngoại vi và sự độc đáo của kinh nghiệm làm người”.

Được biết, Lễ trao các giải Nobel 2019 sẽ được tổ chức tại thủ đô Stockholm của Thụy Điển vào ngày 10/12 để tưởng nhớ ngày mất của Nobel.

Người được tán dương

Sinh năm 1962 tại Ba Lan, nhưng năm 1993, nhà văn Olga Tokarczuk mới ra mắt với tư cách tiểu thuyết gia qua tác phẩm Hành trình của Người Sách. Tuy nhiên, bà chỉ đạt được đột phá thực sự với tiểu thuyết thứ ba Thời nguyên thủy và những thời đại khác xuất bản năm 1996.

Theo trang Rzeczpospolia, Olga Tokarczuk là một trong những tác gia thành công nhất ở thế hệ bà tại Ba Lan, thuộc top nhà văn có sách bán chạy. Trước khi giành Nobel Văn học, Olga Tokarczuk giành một số giải trong nước và quốc tế như Giải Nike cho văn học nghệ thuật ở Ba Lan vào năm 2008 và 2015, giải Vilenica năm 2013, giải Man Booker International và Jan Michalski Prize for Literature năm 2018.

Hồi tháng Chín, bà nhận giải Prix Laure Bataillon - giải thưởng văn chương của Pháp ra đời từ năm 1986 dành cho những tiểu thuyết chuyển dịch xuất sắc.

chau au la xu so cua giai nobel van hoc

Olga Tokarczuk đang sống tại một ngôi làng nhỏ và điều hành một công ty xuất bản riêng của mình. (Nguồn:AP)

Các giám khảo của hội đồng chấm giải Nobel đánh giá Tokarczuk là một nhà văn viết về những con người địa phương nhưng lại nhìn từ rất xa Trái đất. Bà viết về con người và sự nhân bản bằng một bút pháp mạnh mẽ, ấn tượng, uyên bác và dữ dội. Sách của bà cũng được dịch ra nhiều thứ tiếng như Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Italy, Trung Quốc, Nhật Bản... Dịch giả Lê Bá Thự từng chuyển ngữ hai tác phẩm của bà sang tiếng Việt là Người đàn bà xấu nhất hành tinh và Vũ nữ.

Như vậy, Olga Tokarczuk là nữ nhà văn thứ 15 trong tổng số 116 tác giả đoạt giải Nobel Văn học. Bà cũng là tác gia Ba Lan thứ 5 nhận giải thưởng danh giá này, bên cạnh Henryk Sienkiewicz (được vinh danh năm 1905), Władysław Reymont (1924), Czesław Miłosz (1980) và Wisława Szymbourska (1996).

Ngoài việc viết sách, Olga Tokarczuk còn là chính trị gia có sức ảnh hưởng, một người ăn chay trường và nhà hoạt động vì quyền phụ nữ bổi bật ở Ba Lan. Suốt hai ngày cuối tuần vừa qua, chính quyền thành phố Wroclaw (Ba Lan) đã miễn phí tiền xe buýt và tàu điện ngầm cho bất kỳ ai trên tay cầm sách của Olga Tokarczuk khi biết tin bà chiến thắng giải Nobel Văn học.

Và người gây tranh cãi

Nếu như nhà văn Olga Tokarczuk được truyền thông ủng hộ thì chiến thắng của nhà văn Peter Handke gây ngạc nhiên với không ít người. Lý do là nhà văn Áo sinh năm sinh năm 1942 từng bị nhiều người phản đối vì phát ngôn tự mãn và quan điểm chính trị đi ngược số đông.

Thậm chí, trước tin đoạt giải Nobel, Peter Handke cho rằng đó là một quyết định táo bạo của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển bởi 5 năm trước chính ông từng chia sẻ với tờ Die Press của Áo: "Giải thưởng Nobel nên bị xóa bỏ".

chau au la xu so cua giai nobel van hoc

Peter Handke hiện sống ở ngoại ô Paris (Pháp). (Nguồn: Facebook nhân vật)

Thế nhưng, với văn chương thì khác. Sau hơn 50 năm, Peter Handke đã có rất nhiều tác phẩm ở các thể loại khác nhau và định hình được bản thân là một trong những nhà văn có ảnh hưởng nhất tại châu Âu sau Thế chiến thứ hai. Ông vẫn kiên trì phong cách kể chuyện hậu hiện đại phủ đầy không khí siêu thực của mình như trước đó. Hội đồng Nobel cũng nhấn mạnh ông là một trong những người kiến tạo văn xuôi vĩ đại.

Trong lĩnh vực sản xuất phim, ông thành công khi viết kịch bản và bắt tay với đạo diễn Đức - Wim Wender chuyển thể tiểu thuyết The Goalkeeper's Fear of the Penalty của ông thành phim và đạo diễn tác phẩm The Left–Handed Woman, ra mắt năm 1978, được đề cử Cành Cọ Vàng tại Liên hoan phim Cannes năm đó. Nhà văn còn giành giải vàng tại Liên hoan phim Đức năm 1975 cho kịch bản phim Falsche Bewegung.

Ngoài 70 tuổi, Peter Handke vẫn miệt mài sáng tác, viết kịch. Cuộc đời ông cũng được đưa vào bộ phim tài liệu “Peter Handke: In the Woods, Might Be Late” của đạo diễn Corinna Belz năm 2016. Tại Việt Nam, “Trong một đêm tối trời tôi ra khỏi ngôi nhà tịch mịch của mình” là tác phẩm đầu tiên và duy nhất cho đến hiện tại của ông được dịch ra tiếng Việt và xuất bản.

A.B (tổng hợp)

Nguồn TGVN

Tin liên quan

Tác phẩm về Brexit giành giải Costa Book

Luật sư - nhà văn Sara Collins đã giành giải ở hạng mục Tiểu thuyết đầu tay cho cuốn The Confessions ...

8 TÁC PHẨM ĐƯỢC TRAO GIẢI THƯỞNG HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM 2019

Ngày 7.1.2020, sau khi xem xét nhiều tác phẩm-tác giả văn học được các Hội đồng chuyên môn đề cử cho ...

Giải thưởng Rita 2019 bị hủy bỏ vì vấn đề phân biệt chủng tộc

Giải thưởng văn học lãng mạn nước Mĩ năm 2109 - Rita đã bị hủy bỏ bởi ban giám khảo cũng như các nhà ...

CHÚC MỪNG 59 HỘI VIÊN MỚI NĂM 2019 CỦA HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM

Trên cơ sở danh sách đề nghị kết nạp hội viên mới do các Hội đồng chuyên môn của Hội Nhà văn Việt Na ...

Ngày thơ Việt Nam 2020 với chủ đề “Đồng hành cùng đất nước”

Tại cuộc họp ngày 26.12.2019 của Ban tổ chức Ngày Thơ Việt Nam (VN) lần thứ 18, nhà thơ Hữu Thỉnh, C ...

Top 10 tiểu thuyết đầu tay xuất sắc nhất thập kỉ

Literary Hub, một chuyên trang văn học văn hóa có trụ sở tại New York, Mĩ đã có cuộc bình chọn Top 1 ...

2020: Năm Beethoven trên toàn cầu

Trong năm 2020, toàn thế giới sẽ kỷ niệm 250 năm ngày sinh của nhà soạn nhạc thiên tài Ludwig van Be ...

Một gia đình yêu nước

Dòng họ Phan ở chùa Thầy, Sơn Tây, từng lưu lạc sang tận Viên-chăn (Lào). Ông bà sinh được 3 người c ...

Một số tác giả văn xuôi Đồng bằng sông Cửu Long

Từ bấy đến nay, tính từ ngày dân tộc ta kết thúc cuộc chiến vệ quốc đến nay đã gần nửa thế kỷ, nửa t ...

Xuất bản toàn cầu dự kiến đạt 356 tỷ USD vào năm 2022

Trong hội nghị tổng kết của Bộ Thông tin và Truyền thông, TS Nguyễn Mạnh Hùng - Ủy viên BCH Hội xuất ...

11 sự kiện văn học quốc tế nổi bật năm 2019

Năm 2019 dần trôi qua và chờ đón một năm mới đến. Nhìn lại những sự kiện nổi bật có thể thấy, văn họ ...

Nhớ "Ai đứng như bóng dừa"

Nguyễn Văn Tý là nhạc sĩ Trời sinh để ngợi ca hạnh phúc của nhân dân mình. Niềm hạnh phúc ấy nhiều k ...