Vĩnh biệt "Cây bạch đàn vô danh"


Nhà văn Nguyễn Quang Thân sinh năm 1936 tại Hương Sơn, Hà Tĩnh. Ông từng sinh sống và làm việc ở Hải Phòng trong một thời gian dài, sau đó chuyển lên Hà Nội từ năm 1996. Từ tháng 5/2008, ông cùng gia đình chuyển vào sống tại TP Hồ chí Minh. Ông là tác giả của các tiểu thuyết: Lựa chọn (1977), Một thời hoa mẫu đơn (1988), Ngoài khơi miền đất hứa (1990), Con ngựa Mãn Châu (1991), Chú bé có tài mở khóa (1983), Hội thề (2009). Ngoài truyện ngắn Nước về in năm 1957, nhà văn Nguyễn Quang Thân nổi tiếng với hàng loạt truyện ngắn đi vào lòng người: Cô gái Triều Dương (1967), Hoa cho một đời, Giao thừa trắng, Vũ điệu cái bô (1991)... Riêng truyện ngắn Chú bé có tài mở khóa của ông từng được đạo diễn Lê Mộng Hoàng dựng thành phim làm xúc động người xem một thời, nhất là khán giả nhỏ tuổi. Năm 1997, tiểu thuyết  Ngoài khơi miền đất hứa xuất bản năm 1990 của ông được dịch sang tiếng Pháp với tên gọi "Au Large De La Terre Promise" do Kim Bayard Nhà xuất bản Philippe Picquier (Pháp) xuất bản. 10 năm sau, năm 2007, truyện ngắn Giữa những điều bình dị của ông lại được dịch sang tiếng Anh (Amongst and in the simple things) in trong tập truyện ngắn in song ngữ Anh - Việt.  Ngoài ra, Nguyễn Quang Thân còn là tác giả các kịch bản phim Cây bạch đàn vô danh sản xuất năm 1993 và Hội thề năm 2005.

Nhà văn Nguyễn Quang Thân 1936 - 2017

Nhà văn Nguyễn Quang Thân từng đoạt các giải thưởng: Giải chính thức văn học cho thiếu nhi của Hội nhà văn Việt Nam năm 1985 cho tác phẩm Chú bé có tài mở khóa; Giải Nhì truyện ngắn báo Văn nghệ năm 1992 cho tác phẩm Vũ điệu cái bô. Giải A cuộc thi sáng tác kịch bản phim truyện lịch sử Thăng Long nhân kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long với tác phẩm Hội thề. Tiểu thuyết Hội thề của ông sau đó cũng đoạt Giải A cuộc thi tiểu thuyết của Hội Nhà Văn VN 2006 - 2009

Sớm hôm nay, ngày 4-3-2017, không lâu sau khi vừa đi qua trọn ven tuổi 80, Nhà văn Nguyễn Quang Thân vừa đột ngột qua đời sau cơn đột qụy tại nhà riêng (P225, lô II, cư xá Thanh Đa, P27, Q. Bình Thạnh, Tp Hồ Chí Minh) để lại người bạn đời, cũng là người bạn đồng nghiệp thân thiết, gắn bó lâu nay của ông, nhà văn Dạ Ngân, cùng với bao nhiêu dự định còn dang dở.

Sinh thời, Nguyễn Quang Thân từng nói về nghiệp cầm bút: “Đó có thể là nhu cầu bức thiết của nội tâm, sự phát tiết của thiên năng hay mong muốn để lại một dấu ấn trong cuộc đời, tạo dựng một tên tuổi... Các nhà văn nói chung là thế, tôi cũng không ngoại lệ. Tôi chưa bao giờ xem viết văn là cuộc dạo chơi hay việc tầm phào, vui đâu chầu đấy. Viết văn - nhất là văn xuôi, là lao động khổ sai, đòi hỏi người viết phải có nghề và phải hao tốn nhiều tâm lực, thời gian...”. Có lẽ chính bởi quan niệm đó mà Nguyễn Quang Thân thường chọn những đề tài mà mình hết sức gần gũi, thấu hiểu để khai thác và thể hiện trong tác phẩm của mình. Đó chính là số phận của người trí thức Việt Nam.

Trên trang Website và Blog chung của nhà văn Nguyễn Quang Thân và Dạ Ngân, bài viết cuối cùng của ông để lại có tên gọi KẺ SĨ XƯA VÀ NAY: NỖI CÔ ĐƠN TRIỀN MIÊN. Có lẽ cho đến tận cuối đời, đó vẫn chính là điều ông luôn đau đáu ngẫm ngợi và cảm nhận

Báo Văn nghệ xin giới thiệu lại bài viết này như một kỷ niệm mà ông để lại cùng bạn đọc

 

KẺ SĨ XƯA VÀ NAY: NỖI CÔ ĐƠN TRIỀN MIÊN

Nguyễn Quang Thân

Văn hóa bao giờ cũng chuyển mình rất chậm, qua chọn lọc lâu dài của thời gian, không như giá trị vật chất hay kỹ thuật. Văn hóa là những gì còn được ghi nhớ sau bao thứ bị con người quên đi, nó giống như hạt ngọc còn lại trong con lòng con trai ngọc sau khi cái xác trai thối rữa tan biến thành cát bụi trôi theo dòng nước. Khái niệm “kẻ sĩ Bắc Hà, sĩ phu Bắc Hà” là một trong những hạt ngọc khá độc đáo còn lại trong văn hóa Việt.


Xem bài đầy đủ trong thư mục Báo Văn nghệ >>>

Tin liên quan

Một kỉ nguyên phức tạp cho quyền tự do ngôn luận

Những người nổi tiếng trong giới văn học mới đây đã gặp nhau ở Manhattan để kỉ niệm 100 năm thành lậ ...

Nguyễn Phan Quế Mai - Tiếng thơ hàn gắn và hòa giải

Nguyễn Phan Quế Mai đã xuất bản nhiều tác phẩm trong nước: Trái cấm (2008), Cởi gió (2010), Những ng ...

26 bộ sách, cuốn sách được đề cử Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 5

Hội đồng Giải thưởng Sách quốc gia đã công bố danh sách đề cử Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 5 - ...

Hồn nhiên như tuổi thơ còn sót lại

Tuyển tập thơ Trần Mạnh Hảo, dày gần 500 trang, khổ 16 x24 cm, bìa cứng, vừa ra mắt độc giả tháng 8 ...

Thành công của câu chuyện “hai trong một”

Thời chiến chinh, có vài năm lăn lộn dọc Trường Sơn Đông nên dải núi xương sống của đất nước đã trở ...

Bởi chính mình và cho chính mình*

Tôi đọc tập thơ NHỚ SÔNG của Huỳnh Văn Quốc lần thứ nhất ở nơi làm việc. Cảm nhận lần đọc này thực s ...

Một nhà văn lặng lẽ

...Nhà văn Văn Biển quê Ðức Tân, Mộ Ðức, Quảng Ngãi. Năm 1954 ông tập kết ra Bắc, tuổi 20 bắt đầu sự ...

Đôi vai kẽo kẹt nợ đời

Nghĩ ngợi mãi tôi mới đặt được cái tít để cho bài viết về ông - nhà văn Phù Ninh một con người lặng ...

Hải thượng lãn ông với góc nhìn “Làm quan là biển hoạn nạn”

Vào một ngày giá lạnh tháng giêng năm Nhâm Dần (1782), Hải Thượng Lãn Ông đang đi dạo trong vườn thì ...

Nâng cao chất lượng lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trước yêu cầu mới

Trong sự nghiệp đổi mới suốt 36 năm qua, dưới tác động của tư tưởng đổi mới, văn học, nghệ thuật đã ...

Một tình thơ đằm thắm

Tôi đã thực sự bất ngờ khi chứng kiến “gia tài văn chương” khá đồ sộ của chị với 16 tập thơ và 1 tập ...

Xu hướng văn học thiếu nhi của châu Âu và Việt Nam

Theo ông Wilfried Eckstein, Viện trưởng viện Goethe Hà Nội, điều quan trọng là phải khơi gợi được tí ...