Nhớ "Ai đứng như bóng dừa"


Nguyễn Văn Tý là nhạc sĩ Trời sinh để ngợi ca hạnh phúc của nhân dân mình.

Niềm hạnh phúc ấy nhiều khi thật bé bỏng, như lời ru của mẹ trong bài hát “Mẹ yêu con”: "Mẹ thương con có hay chăng, thương từ khi thai nghén trong lòng... Mấy nắng sớm rồi mưa chiều, chín tháng so chín năm...". Với người mẹ, hy sinh cho con, sống vì con là niềm hạnh phúc bất tận.

Trong chiến tranh, lại những người mẹ ấy, những người mẹ từ nhân dân lặng lẽ vá những tấm áo của chiến sĩ, trong bài hát “ Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa”, những mảnh vá nhỏ nhoi như mang cả một tình yêu thương sâu nặng của mẹ Nhân Dân giành cho những đứa con bộ đội. Đó là hạnh phúc của người mẹ khi chăm con, và hạnh phúc của những đứa con chiến sĩ khi mặc lên người tấm áo vá thấm đẫm hạnh phúc từ Mẹ.

Ai đã có những tác phẩm âm nhạc kết nối niềm hạnh phúc nhỏ nhoi mà lớn lao đến thế từ mẹ và con ? Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý.

Bây giờ, thỉnh thoảng tôi vẫn nghe lại trên youtube bài hát bất tử “ Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa”, cảm nhận được từ âm nhạc và lời ca những ấm áp vô cùng của tình mẹ thương con, tình con yêu mẹ. Tôi nghĩ, những người từng khoác áo lính, những người kháng chiến cũ mỗi khi nghe lại bài hát này đều không thể nén những xúc động, không thể không nhớ về những tháng năm thấm đẫm niềm hạnh phúc trong chiến tranh mà mình từng trải.

Ai cho chúng ta niềm hạnh phúc được nhớ lại ấy, nếu không phải nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý ?

Năm 1982 tôi về Bến Tre dự Hội thảo Nguyễn Đình Chiểu, và bài hát được nghe ca sĩ Bích Phượng của Bến Tre hát trong hội thảo ấy, bài “Dáng đứng Bến Tre” đã khiến tôi trào nước mắt. Bởi tôi nhớ, một người chị giao liên quê Bến Tre, một cô gái Bến Tre “toàn tòng” như cô gái tóc dài trong bài hát của Nguyễn Văn Tý, một người vợ của bạn thân tôi, đã hy sinh khi trên đường giao liên mật từ Bến Tre qua Mỹ Tho vào năm 1973. Bài hát đã gợi tôi nhớ đến người chị Bến Tre dịu hiền mà can đảm vô song ấy. Tự nhiên, qua bài hát, tôi yêu Bến Tre hơn trước rất nhiều, mà cũng chưa thể giải thích vì sao. Sau này, khi cùng nhà thơ Chim Trắng( quê Bến Tre) thường về xứ dừa này thăm lão nhà văn Trang Thế Hy, tôi mới chợt nhận ra, mình đã yêu mảnh đất này biết bao. Ai đã cho tôi niềm hạnh phúc được yêu thương ấy, nếu không phải nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý.

Có thể một mình nghe bài hát

  Một mình yêu bài hát vậy thôi

  Có thể một mình bay hút mật

  Giữa hoang sơ như chú ong ruồi

Người nghệ sĩ đôi khi cũng nhỏ bé như chú ong ruồi ấy thôi, nhưng biết bay hút mật ngọt từ ca dao, dân ca, từ lời ăn tiếng hát của nhân dân mình, và biến nó thành âm nhạc.   

Chính bài hát “Dáng đứng Bến Tre” của Nguyễn Văn Tý đã mang lại cho tôi cảm giác ấy, một cảm giác hạnh phúc thật bình dị của người sáng tạo.

Và mỗi khi nghe ai đó cất lên lời hát: “ Đi mô rồi cũng nhớ về Hà Tĩnh”, thì dù quê mình không ở Hà Tĩnh, vẫn cảm thấy thấm thía tình quê hương với mảnh đất nghèo khó mà tuyệt đẹp ấy. 

Đi mô rồi cũng nhớ về Hà Tĩnh

  Nhớ núi Hồng Lĩnh nhớ dòng sông La

  Nhớ biển rộng quê ta…

Âm nhạc Nguyễn Văn Tý khiến tâm hồn ta khoảng khoát mát mẻ như được đón ngọn gió nồm mùa hạ từ biển thổi về.

Người ta nói khi về già, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý chỉ ở căn nhà có 10 mét vuông. Tôi chưa một lần được tới nhà ông, nhưng tôi nghĩ, ngôi nhà của Nguyễn Văn Tý rộng lắm, nó là cả quê hương này, đất nước này. Mười mét vuông chỉ là nơi trú ngụ, còn tâm hồn, âm nhạc, tài năng của người nhạc sĩ ấy thênh thang ở “những cánh đồng muối trắng”, ở những “ cây dừa để lại cho ta bóng quê”, ở “con sông dài Hàm Luông bến ta quen ghé”, và sao không, ở “tóc ai dài để lại dáng đứng Bến Tre”.

Chúng ta đã mất một người nhạc sĩ mà thiên mệnh là sống để ngợi ca hạnh phúc của nhân dân mình, những niềm hạnh phúc nhiều khi nhỏ bé, nhiều khi chỉ như miếng vá trên áo những đứa con bộ đội, nhưng nó còn mãi trong tâm hồn người Việt.

Nếu Hàn Mặc Tử “chỉ toàn là thơ”, thì Nguyễn Văn Tý “chỉ toàn là âm nhạc”, trong trẻo, yêu thương, ngọt lành như nươc dừa Bến Tre, an ủi tâm hồn chúng ta những khi khô khát.

Dù nhân dân ta có nhiều phen bất hạnh, lắm nỗi truân chuyên, âm thầm chịu đựng, thì không vì thế mà nhân dân không có những niềm hạnh phúc, bình dị, nhỏ bé, chắt chiu, đầy xúc cảm.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý là một trong những nghệ sĩ mang tới, ca ngợi niềm hạnh phúc của nhân dân, coi đó là niềm hạnh phúc của chính mình.

Ai đứng như bóng dừa”, còn ai nữa, chính là Ông, người nhạc sĩ cực tài năng và cực bình dị của nhân dân, người có thể sống lâu như một cây dừa lão, và hát những bài ca thầm lặng của cây dừa:

Mỗi lúc đi xa dừa ơi ta nhớ lắm nghe”.

Bây giờ thì Ông đã đi xa, và cả rừng dừa bên sông Hàm Luông ấy nhớ về Ông như nhớ một cây dừa trĩu quả âm nhạc, mang tới thứ nước dừa tinh khiết dâng tặng nhân dân mình.

Vĩnh biệt Ông!

Tin liên quan

Công diễn vở ballet về cuộc đời nghệ sĩ cello Jacqueline du Pré

Biên đạo múa Cathy Marston và đoàn ballet Royal Ballet ra mắt vở diễn về cuộc đời của nghệ sỹ cello ...

Tác phẩm về Brexit giành giải Costa Book

Luật sư - nhà văn Sara Collins đã giành giải ở hạng mục Tiểu thuyết đầu tay cho cuốn The Confessions ...

8 TÁC PHẨM ĐƯỢC TRAO GIẢI THƯỞNG HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM 2019

Ngày 7.1.2020, sau khi xem xét nhiều tác phẩm-tác giả văn học được các Hội đồng chuyên môn đề cử cho ...

Giải thưởng Rita 2019 bị hủy bỏ vì vấn đề phân biệt chủng tộc

Giải thưởng văn học lãng mạn nước Mĩ năm 2109 - Rita đã bị hủy bỏ bởi ban giám khảo cũng như các nhà ...

CHÚC MỪNG 59 HỘI VIÊN MỚI NĂM 2019 CỦA HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM

Trên cơ sở danh sách đề nghị kết nạp hội viên mới do các Hội đồng chuyên môn của Hội Nhà văn Việt Na ...

Ngày thơ Việt Nam 2020 với chủ đề “Đồng hành cùng đất nước”

Tại cuộc họp ngày 26.12.2019 của Ban tổ chức Ngày Thơ Việt Nam (VN) lần thứ 18, nhà thơ Hữu Thỉnh, C ...

Thượng cờ nơi biển bắc

Từ Hòn Gai, qua Khe Tù, xe chúng tôi chạy dài theo những cánh rừng đậm nhạt, tời Tiên Yên. Cơm trưa. ...

Má tôi

Nếu bây giờ, có ai đó kết nối được tất cả những câu thơ của nhân loại viết về mẹ, những câu thơ ấy c ...

Top 10 tiểu thuyết đầu tay xuất sắc nhất thập kỉ

Literary Hub, một chuyên trang văn học văn hóa có trụ sở tại New York, Mĩ đã có cuộc bình chọn Top 1 ...

2020: Năm Beethoven trên toàn cầu

Trong năm 2020, toàn thế giới sẽ kỷ niệm 250 năm ngày sinh của nhà soạn nhạc thiên tài Ludwig van Be ...

Một gia đình yêu nước

Dòng họ Phan ở chùa Thầy, Sơn Tây, từng lưu lạc sang tận Viên-chăn (Lào). Ông bà sinh được 3 người c ...

Có một mùa xuân thương nhớ vơi đầy

Tết lại về, những cuộc điện thoại từ đảo xa khiến tôi nhớ da diết Tết năm ngoái khi tôi được đi thực ...