Du lịch đang quá tải?


 

Cứ vào những dịp lễ, tết như ngày Quốc tế Lao động 1 tháng 5, Quốc khanh 2/9, tết Dương lịch, Tết Âm lịch… những khu du lịch, khu vui chơi giải trí lại quá tải. Những bãi tắm, nhưng di tích lịch sử, kiến trúc… lại đông nghịt người, có nơi người ta phải chen vai, thích cánh. Đi du lịch như thế quá bằng đi… hành xác.

Cầu Vàng, TP Đà Nẵng. Ảnh internet

Nhưng chúng tôi gọi những tình trạng này là sự quá tải…đáng yêu! Bởi vì nó chứng tỏ người dân Việt Nam đã quen với tác phong công nghiệp. Ngày thường họ phải đi làm, chỉ ngày lễ, ngày tết họ mới được nghỉ và đi… chơi, đi du lịch. Nó cũng chứng tỏ đời sống của nhân dân được nâng cao. Người ta không chỉ lo ăn, lo mặc, mà còn quan tâm đến việc đi chơi, đi du lịch. Nhưng dựa vào sự “quá tải” này, người làm dịch vụ chặt chém, ép khách…thì lại là việc làm thiếu chuyên nghiệp của người “ăn xổi ở thì”, chỉ thấy cái lợi trước mắt, mà không cảm nhận được cái hại lâu dài. Đó cũng là điều lý giải tại sao nhiều khách du lịch trong nước và ¾ du khách nước ngoài không muốn quay trở lại nơi họ đã đi du lịch (và bị hành xác!).

Khách du lịch trong nước có thể thông cảm với sự quá tải ở một mức độ nào đó, còn khách nước ngoài thì không. Bởi du lịch đối với họ là một cuộc đi chơi lịch sự, tiện nghi. Có thể nói sự quá tải của du lịch chủ yếu là do sự yếu kém, thiếu chuyên nghiệp của ngành du lịch, chứ không phải là sự tăng nhanh của số lượng du khách. Chúng tôi được biết, có những quốc gia mỗi năm đón khách quốc tế bằng 1,5 số dân của mình, mà du khách vẫn thoải mái, vẫn muốn quay trở lại. Khó khăn của ngành du lịch, như thiếu nhân lực, thiếu phương tiện vận chuyển, thiếu phòng ốc, khách sạn… đat chuẩn là có, nhưng không phải là nguyên nhân cơ bản.

Nguyên nhân chính vẫn là tính chuyên nghiệp trong phục vụ. Nhiều địa phương, nhiều công ty lữ hành phục vụ một cách chụp giật không (hoặc chưa) nuôi dưỡng nguồn thu. Tâm lý ăn sẵn còn phổ biến, do vậy mới có chuyện người ta chỉ biết có bãi biển Sầm Sơn, Đồ Sơn, Đà Nẵng, Nha Trang… vào dịp hè, mà không biết hàng chục bãi biển khác cũng đẹp không kém ở Thái Bình, Nam Định, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Phú Yên, Bình Định… Rồi nhiều di tích người đến chiêm bái, thưởng ngoạn đông ngàn ngạt, trong khi có nhiều di tích khác du khách không biết, không bao giờ được các công ty du lịch đưa đến. Điều này chứng tỏ công tác quảng bá du lịch quá kém, nhưng cũng chứng tỏ sự khô cứng, ăn sẵn của nhiều người làm du lịch. Người ta ngại quảng bá, ngại mở tour, mở tuyến mới, bất chấp nhu cầu, thị hiếu của du khách. Việc nở rộ số lượng du khách Tây ba lô, và lớp trẻ trong nước đi phượt, chính là do các tuyến của các công ty du lịch lữ hành không còn hấp dẫn, không còn đáp ứng được nhu cầu của du khách nữa.

Dẫn chứng điều này có thể thấy rất nhiều. Chẳng hạn du lịch làng nghề ở Hà Nội, người ta chỉ biết, chỉ dẫn khách đến làng gốm Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc… mà không biết Hà Nội nhiều làng nghề vào loại nhất nước. Cũng như vậy, đến Đường Lâm người ta chỉ biết, chỉ dẫn du khách vào các nhà cổ, mà không biết Đường Lâm còn là địa phương có nhiều nghề truyền thống. Do vậy thêm tour, tăng tuyến, mở rộng sản phẩm du lịch, là điều “thiếu” nhất của ngành du lịch hiện nay, dẫn đến quá tải cục bộ. Đất nước ta dài, rộng, có nhiều cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, nhiều sắc thái sinh hoạt phong phú, đa dạng của cư dân bản địa, nếu được tham quan, trải nghiệm, nhất định du khách – đặc biệt là du khách nước ngoài sẽ rất thích thú.

Sự thiếu chuyên nghiệp, thiếu sáng tạo và kém thích ứng, đôi khi đã khiến cho sự quá tải, trở thành… không tải, như trường hợp của Quảng Ninh, Đà Nẵng, Khánh Hòa… Ở những địa phương này, sự tăng nhanh đột biến của du khách nước ngoài _ chủ yếu là du khách Hàn Quốc, Trung Quốc… đã không mang lợi ích nào đáng kể cho địa phương, mà còn khiến cho hướng dẫn viên tiếng Hàn và chủ yếu là tiếng Trung Quốc bị thất nghiệp. Khách đi vào Việt Nam với tour không đồng; chỉ mua bán trong những cửa hàng dành riêng cho họ, của họ… khiến cho địa phương không có thêm doanh thu. Đã thế đội ngũ hướng dẫn viên của họ còn gây “hại”, bởi thuyết minh không đầy đủ, hoặc xuyên tạc lịch sử nước ta. Đây là vấn đề rất lớn, đã tồn tại lâu, nhưng chưa thấy ngành du lịch nói riêng và các cơ quan chức năng nói chung có những biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn.

Với đất nước có trên 90 triệu dân, du lịch mỗi năm đón trên 60 triệu lượt người (trong đó có khoảng 15 triệu lượt người ngoài) mà đã kêu toáng lên “quá tải” là điều thậm vô lý. Có sự thiếu hụt nhân tài vật lực ở một chừng mực nào đó, nhưng nguyên nhân cơ bản vẫn là tính thiếu chuyên nghiệp, thiếu năng động trong cơ chế thị trường của ngành du lịch. Công bằng mà nói, sự “quấy nhiễu” của khách nước ngoài không chỉ riêng chúng ta gánh chịu. Ngành du lịch Thái Lan cho biết họ đã từng chịu thiệt hại tại 9 tỷ đô là vì những tour du lịch không đồng. Nhưng họ đã thích ứng rất nhanh và đưa ngành du lịch phát triển trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn ngày càng triển vọng của đất nước.

Ngành du lịch Việt Nam sẵn có tài sản thiên nhiên phong phú, đa dạng, mà biết năng động, biết dùng người tài, thì sự quá tải nếu có, sẽ là động lực cho sự phát triển của ngành.

Nguồn Văn nghệ số 45/2019

Tin liên quan

Thủ tướng chỉ thị đẩy mạnh phát triển nhân lực có kỹ năng nghề

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị 24/CT-TTg về đẩy mạnh phát triển nhân lực có kỹ năng nghề, ...

Triển lãm lần thứ 5 của nhóm họa sĩ 'Sơn ta Việt Nam'

Triển lãm lần thứ 5 của nhóm họa sĩ 'Sơn ta Việt Nam' sẽ khai mạc lúc 17h ngày 1/6 tại Nhà ...

Nhà hát Kịch Việt Nam sẽ "lấy nước mắt khán giả" với Điều còn lại

Sau thành công của vở Bệnh sĩ, Nhà hát Kịch Việt Nam tiếp tục đỏ đèn với vở Điều còn lại, nhằm chứng ...

NS Đỗ Hồng Quân: Phát huy vai trò nghệ sĩ - công dân trong sáng tạo âm nhạc

“Âm nhạc vang lên và trở thành loại hình nghệ thuật mũi nhọn của các khía cạnh đời sống, chính trị, ...

Phát động cuộc thi Sáng tác ca khúc về đề tài dân tộc thiểu số, miền núi

Ngày 27/5, Bộ VHTTDL đã phát động cuộc thi Sáng tác ca khúc về đề tài dân tộc thiểu số, miền núi năm ...

Chính phủ quyết liệt bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo củ ...

Mikhail Golubkov: Chúng ta không có tiến trình văn học

Hiện nay, nhà nước Nga không hiểu xã hội cần văn học làm gì, nên đã đánh mất mọi sự quan tâm đối với ...

Những diễn biến mới trên Biển Đông

Một báo cáo cách đây 5 ngày vừa được đệ trình lên Quốc hội Hoa Kỳ có nội dung Trung Quốc tiếp tục ch ...

Chúng ta đang hành xử với thầy cô của con chúng ta như thế nào?

Mấy ngày vừa qua, trên báo chí và mạng xã hội rộ lên câu chuyện về một em học sinh tại một trường ti ...

Nhìn thẳng vào thực trạng Văn nghệ phục vụ thiếu nhi

Cứ mỗi dịp hè về, hàng triệu gia đình Việt Nam lại lo lắng: Trẻ em chơi ở đâu, đọc cái gì, xem cái g ...

Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số 22.

Báo Văn nghệ số 22 ra ngày 30-5-2020 có các nội dung sau: ...

"Cướp biển"- đánh dấu sự trở lại của Liên đoàn Xiếc Việt Nam

Liên đoàn Xiếc Việt Nam sẽ chính thức trở lại phục vụ khán giả vào tối 29/5 với chương trình xiếc vớ ...